॥ శ్రీః ॥
8.35. అధ్యాయః 035
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Topics
శల్యేన కర్ణంప్రతి హంసకాకీయాఖ్యానకథనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Text
సంజయ ఉవాచ। 8-35-0x(4927)(56549)
మారిషాధిరథేః శ్రుత్వా వాచో యుద్ధాభినందినః।
శల్యోఽబ్రవీత్పునః కర్ణం నిదర్శనముదాహరన్॥ 8-35-1(56550)
జాతోఽహం యజ్వనాం వంశే సంగ్రామేష్వనివర్తినాం।
రాజ్ఞాం మూర్ధాభిషిక్తానాం స్వయం ధర్మపరాయణః॥ 8-35-2(56551)
యథైవ మత్తో మద్యేన త్వం తథా లక్ష్యసే వృష।
తథాఽద్య త్వాం ప్రమాద్యంతం చికిత్సేయం సుహృత్తయా॥ 8-35-3(56552)
ఇమాం కాకోపమాం కర్ణ ప్రోచ్యమానాం నిబోధ మే।
శ్రుత్వా యథేష్టం కుర్యాస్త్వం నిహీన కులపాంసన॥ 8-35-4(56553)
నాహమాత్మని కించిద్వై కిల్బిషం కర్ణ సంస్మరే।
యేన మాం త్వం మహాబాహో హంతుమిచ్చస్యనాగసం॥ 8-35-5(56554)
అవశ్యం తు మయా వాచ్యం బుద్ధ్వా తవ హితాహితం।
విశేషతో రథస్థేన రాజ్ఞశ్చైవ హితైషిణా॥ 8-35-6(56555)
సమం చ విషమం చైవ రథినశ్చ బలాబలం।
శ్రమః ఖేదశ్చ సతతం హయానాం రథినా సహ॥ 8-35-7(56556)
ఆయుధస్య పరిజ్ఞానం రుతం చ మృగపక్షిణాం।
సారం చైవాప్యాసరం చ శల్యానాం చ ప్రతిక్రియా॥ 8-35-8(56557)
అస్త్రయోగం చ యుద్వం చ నిమిత్తాని తథైవ చ।
సర్వమేతన్మయా జ్ఞేయం రథస్యాస్య కుటుంబినా।
అతస్త్వాం కథయే కర్ణ నిదర్శనమిదం పునః॥ 8-35-9(56558)
వైశ్యః కిల సముద్రాంతే ప్రభూతధనధాన్యవాన్।
యజ్వా దానపతిః క్షాంతః స్వకర్మస్థోఽభవచ్ఛుచిః॥ 8-35-10(56559)
బహుపుత్రః ప్రియాపత్యః సర్వభూతానుకంపకః।
రాజ్ఞో ధర్మప్రధానస్య రాష్ట్రే వసతి నిర్భయః॥ 8-35-11(56560)
పుత్రాణాం తస్య బాలానాం కుమారాణాం యశస్వినాం।
కాకో బహూనామభవదుచ్ఛిష్టకృతభోజనః॥ 8-35-12(56561)
తస్మైసదా ప్రయచ్ఛంతి వైశ్యపుత్రాః కుమారకాః।
మాంసోదనం దధి క్షీరం పాయసం మధుసర్పిషీ॥ 8-35-13(56562)
స చోచ్ఛిష్టభృతః కాకో వైశ్యపుత్రైః కుమారకైః।
సదృశాన్పక్షిణో దృప్తః శ్రేయససశ్చావమన్యతే॥ 8-35-14(56563)
అథ హంసాః సముద్రాంతే ప్రజగ్మురతిపాతినః।
గరుడస్య గతౌ తుల్యాశ్చక్రాంగా హృష్టచేతసః॥ 8-35-15(56564)
కుమరారకాస్తదా హంసాందృష్ట్వా కాకమథాబ్రువన్।
భవానేవ విశిష్టోఽసి పతత్రిభ్యో విహంగమ॥ 8-35-16(56565)
ఏతేఽతిపాతినః పశ్య విహంగాన్వియదాశ్రితాన్।
ఏహి త్వమపి శక్తో హి కస్మాన్న పతితం త్వయా॥ 8-35-17(56566)
ప్రతార్యమాణస్తైః సర్వైరల్పబుద్ధిభఇరండజః।
తద్వచః సత్యమిత్యేవ మౌర్ఖ్యాద్దర్పాచ్చ జజ్ఞివాన్॥ 8-35-18(56567)
తాన్సోనుపత్య జిజ్ఞాసుః క ఏషాం శ్రేష్ఠభాగితి।
ఉచ్ఛిష్టదర్పితః కాకో బహూనామేకపాతినాం॥ 8-35-19(56568)
తేషాం యం ప్రవరం మేనే హంసానాం దూరపాతినాం।
స తమాహ్వత దుర్బుద్ధిః పతావ ఇతి పక్షిణం।
తచ్ఛ్రుత్వా ప్రాహసన్హంసా యే తత్రాసన్సమాగతాః॥ 8-35-20(56569)
భాషతో బహు కాకస్య బాలిశ్యాత్పతతాం వరాః।
ఇదమూచుః స్మ చక్రాంగావచః కాకం వింగమాః॥ 8-35-21(56570)
హంసా ఊచుః। 8-35-22x(4928)
వయం హంసాశ్చరామేమాం పృథివీం మానసౌకసః।
పక్షిణాం చ వయం నిత్యం దూరపాతేన పూజితాః॥ 8-35-22(56571)
కథం హంసం ను బలినం చక్రాంగం దూరపాతినం।
కాకో భూత్వా నిపతనే సమాహ్వయసి దుర్మతే।
కథం త్వం పతితా కాక సహాస్మాభిర్బ్రవీహి తత్॥ 8-35-23(56572)
అథ హంసవచో మూఢః కుత్సయిత్వా పునః పునః।
ప్రజగాదోత్తరం కాకః కత్థనో జాతిలాఘవాత్॥ 8-35-24(56573)
కాక ఉవాచ। 8-35-25x(4929)
శతమేకం చ పాతానాం పతితాఽస్మి న సంశయః।
శతయోజనమేకైకం విచిత్రం వివిధం తథా॥ 8-35-25(56574)
ఉడ్డీనమవడీనం చ ప్రడీనం డీనమేవ చ।
నిడీనమథ సండీనం తిర్యక్డీనగతాని చ॥ 8-35-26(56575)
విడీనం పరిడీనం చ పరాడీనం సుడీనకం।
అభిడీనం మహాడీనం నిర్డీనమతిడీనకం॥ 8-35-27(56576)
అవడీనం ప్రడీనం చ సండీనం డీనడీనకం।
సండీనోడ్డీనడీనం చ పునర్డీనవిడీనకం॥ 8-35-28(56577)
సంపాతం సముదీషం చ తతోఽన్యద్వ్యతిరిక్తకం।
గతాగతం ప్రతిగతం బహ్వీశ్చ నికులీనకాః।
కర్తాఽస్మి మిషతాం వోఽద్య తతో ద్రక్షయథ మే బలం॥ 8-35-29(56578)
తేషామన్యతమేనాహం పతిష్యామి విహాయసం।
ప్రదిశధ్వం యథాన్యాయం కేన హంసాః పతాంయహం॥ 8-35-30(56579)
తే వై ధ్రువం వినిశ్చిత్య సంపతధ్వం మయా సహ।
పాతైరేభిః ఖలు ఖగాః పతితుం ఖే నిరాశ్రయే॥ 8-35-31(56580)
ఏవముక్తే తు కాకేన ప్రహస్యైకో విహంగమః।
ఉవాచ కాకం రాధేయ వచనం తన్నిబోధ మే॥ 8-35-32(56581)
హంస ఉవాచ। 8-35-33x(4930)
శతమేకం చ పాతానాం త్వం కాక పతితా ధ్రువం।
ఏకమేవ తు యం పాతం విదుః సర్వే విహంగమాః।
తమహం పతితా కాక నాన్యం జానామి కంచన॥ 8-35-33(56582)
కాక ఉవాచ। 8-35-34x(4931)
పత త్వమపి తత్రాశు యేన పాతేన మన్యసే॥ 8-35-34(56583)
అథ కాకం ప్రజహసుర్యే తత్రాసన్సమాగతాః।
కథమేకేన పాతేన హంసః పాతశతం జయేత్।
ఏకేన వాయస త్వైనం పాతేనాభిభవిష్యతి॥ 8-35-35(56584)
హంసశ్చోత్పతితః కాకో బలవానాశువిక్రమః।
ప్రపేతతుః స్పర్ధయా చ తతస్తౌ హంసవాయసౌ।
ఉపర్యుపరి వేగేన సముద్రం మకరాలయం॥ 8-35-36(56585)
హంసస్త్వేకేన పాతేన కాకః పాతశతేన చ।
స్పర్ధినౌ సహితౌ తూర్ణం ఖమాస్థాయ తరస్వినౌ॥ 8-35-37(56586)
హంసస్తు మృదునైకేన విక్రాంతుముపచక్రమే।
పూర్వమేవ తు వై కాకః స తం తూర్ణం ప్రచక్రమే॥ 8-35-38(56587)
నాత్యహీయత కాకశ్చ ముహూర్తమివ సూతజ॥ 8-35-39(56588)
కాకోపి హంసం చాపల్యాచ్ఛీఘ్రతాం ప్రతిదర్శయన్।
వేగేనాతీత్య తరసా పునరేతి ముహుర్ముహుః॥ 8-35-40(56589)
తుండేనాభ్యహనచ్చైనం కుర్వన్నామాపసవ్యతః।
రోరూయన్నివ చాప్యేనం సమాహ్వయతి వై ముహుః।
విసిస్మాపయిషుః పాతైర్దర్శయన్నాత్మనః క్రియాం॥ 8-35-41(56590)
అథ తాని విచిత్రాణి పతితానీతరాణి చ।
దృష్ట్వా ప్రముదితాః కాకా వినేదురధికైః స్వరైః॥ 8-35-42(56591)
హంసాశ్చాపహసంతి స్మ ప్రవదంతి ప్రియాణి చ।
కుర్వాణా వివిధాన్రావానిచ్ఛంతో జయమాత్మనః॥ 8-35-43(56592)
ఉత్పత్యోత్పత్య చ ప్రాహుర్ముహూర్తమితి చేతి చ।
వృక్షాగ్రేభ్యః స్థలేభ్యశ్చ నిపతంత్యుత్పతంతి చ॥ 8-35-44(56593)
అవమత్య చ హంసం తమిదం కాకోఽబ్రవీద్వచః।
యోఽసావుత్పతితో హంసః సోఽసావేవ ప్రహీయతే॥ 8-35-45(56594)
అథ హంసస్తు తచ్ఛ్రుత్వా భాషితం పతతాంవరః।
విగాహ్య హంసో విక్షోభ్య ప్రాపతత్పశ్చిమాం దిశం॥ 8-35-46(56595)
ఉపర్యుపరి వేగేన సాగరం మకరాలయం।
బహుసత్వసమాకీర్ణం వీచీభిర్భీమదర్శనం॥ 8-35-47(56596)
అథాచిరేణ రాధేయ కాకో వేగాదహీయత।
తతోఽతీవ పరిశ్రాంతః కథంచిద్వంసమన్వగాత్॥ 8-35-48(56597)
భీశ్చైనమావిశత్తీవ్రం కాకం కర్ణ విచేతసం।
ద్వీపాంద్రుమాన్వితాన్పశ్యన్విశ్రమార్థం శ్రమాతురః।
నిపతేయం క్కను శ్రాంత ఇతి తస్మింజలార్ణవే॥ 8-35-49(56598)
అవగాహ్య సముద్రోఽపి బహుసత్వగణాలయః।
మహాన్భూతశతోద్భూసీ నభసస్తు విశిష్యతే॥ 8-35-50(56599)
గాంభీర్యార్ద్వి సముద్రస్య న విశేషం కులాధమ।
దిశశ్చ నాంభసాం కర్ణ సముద్రస్థా విదుర్జనాః।
విపశ్చితోప్యపారత్వాత్కిం పునః కర్ణ వాయసః॥ 8-35-51(56600)
అథ హంసోప్యతిక్రామన్ముహూర్తమివ దూరతః।
అతిక్రంయ చ చక్రాంగః కాకం తం సముదైక్షత॥ 8-35-52(56601)
శనకైః పరిహీనం తం పరిశ్రాంతమచేతసం।
అవేక్షమాణస్తం కాకం ప్రత్యాగంయ హసన్నివ॥ 8-35-53(56602)
తం ప్రహస్య చ చక్రాంగః కాకం మందగతిం తదా।
హీయమానమథో దృష్ట్వా హంసః ప్రాహ యథార్థవత్।
ఉజ్జిహీర్షుర్నిమజ్జంతం స్మరన్సత్పురుషవ్రతం॥ 8-35-54(56603)
బహూని పతితాని త్వమాచక్షాణో ముహుర్ముహుః।
పతస్యవ్యాహరన్ఖేదం తతో గర్హ్యం ప్రభాషసే॥ 8-35-55(56604)
జలం నామ పతితం కాక యత్త్వం పతసి సాంప్రతం।
జలం స్పృశసి పక్షాభ్యాం తుండేన చ పునః పునః॥ 8-35-56(56605)
ప్రబ్రూహి కతమోఽయం తే పాతో వర్తతి వాయస।
ఏహ్యేహి కాక శీఘ్రం త్వమేష త్వాం పరిపాలయే॥ 8-35-57(56606)
స పక్షాభ్యాం స్పృశన్నార్తస్తుండేన చ జలం తదా।
కాకో దృఢం పరిశ్రాంతః సహసా నిపపాత హ॥ 8-35-58(56607)
సాగరాంభసి తం దృష్ట్వా పతతంతం దీనచేతసం।
ంరియమాణమిదం వాక్యం హంసః కాకమువాచ హ॥ 8-35-59(56608)
శతమేకం చ పాతానాం పతాంయహమితి స్మ హ।
శ్లాఘన్నాత్మానమద్య త్వం కాక భాషితవానసి॥ 8-35-60(56609)
స త్వమేకశతం పాతం పతన్నభ్యధికో మయా।
కథమేవం పరిశ్రాంతః పతితోఽసి మహార్ణవే॥ 8-35-61(56610)
ప్రత్యువాచ తతః కాకః సీదమాన ఇదం వచః।
ఉపరీతం తదా హంసం ప్రసమీక్ష్య ప్రసాదయన్॥ 8-35-62(56611)
ఉచ్ఛిష్టాన్నేన పుష్టోఽహం దర్పోత్సిక్తః కుసత్వతః।
సుపర్ణ ఇవ చాత్మానం జ్ఞాతవాన్పుత్రలాఘవాత్॥ 8-35-63(56612)
శరణం త్వాం ప్రపన్నోఽహముదకాంతమవాప్నుయాం।
హంసేదానీం పరిశ్రాంతమాపదో మాం సముద్వర॥ 8-35-64(56613)
యది నామ పునర్జీవన్గచ్ఛేయం స్వం నివేశనం।
నైనం పునర్హీనమపి క్షేప్తాఽహం ఖే విచారిణం॥ 8-35-65(56614)
తమేవం కరుణం దీనం విలపంతమచేతసం।
కాకకాకేతి వాశంతం నిమజ్జంతం మహార్ణవే।
కృపయాఽభిపరీతో వై కృపాం చక్రే దురాత్మని॥ 8-35-66(56615)
అథ తం పతతం దీనం జలక్లిన్నమచేతనం।
పద్భ్యాముత్క్షిప్య వేపంతం పృష్ఠమారో పయత్తదా॥ 8-35-67(56616)
స హంసః పృష్ఠమారోప్య కాకం కర్ణ విచేతసం।
అవిస్మయంస్తదా కర్ణ పునరేవ సమానయత్।
తమేవ దేశం తరసా స్పర్ధయా పేతతుర్యతః॥ 8-35-68(56617)
ఉత్సృజ్య త్వబ్రవీన్మైవం పునః కార్యం త్వయేతి హ।
స్థాప్య చైనం పునర్ద్వీపే సమాశ్వస్య చ విక్లవం।
గతో యథేప్సితం దేశం హంసో మన ఇవాశుగః॥ 8-35-69(56618)
ఏవముచ్ఛిష్టపుష్టః స కాకోఽహంసపరాజితః।
బలం వీర్యం మహత్కర్ణ త్యక్త్వా క్షాంతిముపాగతః॥ 8-35-70(56619)
ఉచ్ఛిష్టభోజనః కాకో యథా వైశ్యకులే పురా।
ఏవం త్వముచ్ఛిష్టభృతో ధార్తరాష్ట్రైర్న సంశయః॥ 8-35-71(56620)
సదృశాఞ్శ్రేయసశ్చాపి సర్వాన్కర్ణావమన్యసే।
ద్రోణద్రౌణికృపైర్గుప్తో భీష్మేణాన్యైశ్చ కౌరవైః॥ 8-35-72(56621)
విరాటనగరే పార్థమేకం కిం నావధీస్తదా।
యత్ర వ్యస్తాః సమస్తాశ్చ నిర్జితాః స్థ కిరీటినా
సృగాలా ఇవ సింహేన క్వ తే వీర్యం తదా గతం॥ 8-35-73(56622)
భ్రాతరం నిహతం దృష్ట్వా సమరే సవ్యసాచినా।
పశ్యతాం కురవీరాణాం ప్రథమం త్వం పలాయితః॥ 8-35-74(56623)
తథా ద్వైతవనే కర్ణ గంధర్వైః సమభిద్రుతాన్।
కురూన్సదారానుత్సృజ్య త్వమేవాగ్రే పలాయితః॥ 8-35-75(56624)
హత్వా జిత్వా చ గంధర్వాంశ్చిత్రసేనముఖాన్రణే।
కర్ణ దుర్యోధనం పార్థః సభ్రాతృకమమోక్షయత్॥ 8-35-76(56625)
పునః ప్రభావః పార్థస్య పురాణః కేశవస్య చ।
కథితః కర్ణ రామేణ సభాయాం కురుసంసది॥ 8-35-77(56626)
సతతం చ త్వమశ్రౌషీర్వచనం ద్రోణభీష్మయోః।
అవధ్యౌ వదతోః కృష్ణౌ సన్నిధౌ చ మహీక్షితాం॥ 8-35-78(56627)
కియంతం తత్ర వక్ష్యామి యేనయేన ధనంజయః।
త్వత్తోఽతిరిక్తః సర్వేభ్యో భూతేభ్యో బ్రాహ్మణో యథా॥ 8-35-79(56628)
ఇదానీమేవ ద్రష్టాసి ప్రధానే స్యందనే స్థితౌ।
పుత్రం చ వసుదేవస్య కుంతీపుత్రం చ పాండవం॥ 8-35-80(56629)
యథాఽశ్రయత చక్రాంగం వాయసో బుద్ధిమాస్థితః।
తథాశ్రయస్వ వార్ష్ణేయం పాండవం చ ధనంజయం॥ 8-35-81(56630)
యదా త్వం యుధి విక్రాంతౌ వాసుదేవధనంజయౌ।
ద్రష్టాస్యేకరథే కర్ణ తదా నైవం వదిష్యసి॥ 8-35-82(56631)
యదా శరశతైః పార్థో దర్పం తవ వధిష్యతి।
తదా త్వమంతరం ద్రష్టా ఆత్మనశ్చార్జునస్య చ॥ 8-35-83(56632)
దేవాసురమనుష్యేషు ప్రఖ్యాతౌ యౌ నరోత్తమౌ।
తౌ మావమంస్థా మౌర్ఖ్యాత్త్వం స్వద్యోత ఇవ రోచనౌ॥ 8-35-84(56633)
సూర్యాచంద్రమసౌ యద్వత్తద్వదజునకేశవౌ।
ప్రకాశ్యేనాభివిఖ్యాతౌ త్వం తు ఖద్యోతవన్నృషు॥ 8-35-85(56634)
ఏవం విద్వన్మావమంస్థాః సూతపుత్రాచ్యుతార్జునౌ।
నరసింహౌ నరశ్వా త్వం జోషమాస్స్వ వికత్థసే॥ ॥ 8-35-86(56635)
ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే కర్ణపర్వణి పంచత్రింశోఽధ్యాయః॥ 35 ॥
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Footnotes
8-35-8 రుతం జయపరాజయసూచకం॥
8-35-9 నిమిత్తాని దివ్యాంతరిక్షభౌమాని గ్రహాద్యానుకూల్యప్రాతికూల్యాదీతి।
నిదర్శనం దృష్టాంతం॥
8-35-15 అతిపాతినః గత్యతిశయగామినః।
చక్రాంగాః మానసచారిణః॥
8-35-16 పతత్రిభ్యోఽన్యేభ్యః ప్రతార్యమాణోఽన్యథాప్రత్యాయ్యమానః॥
8-35-19 శ్రేష్ఠభాక్ శ్రేష్ఠం అంగం భజతే॥
8-35-20 పతావ గచ్ఛావః॥
8-35-29 మిషతాం పశ్యతాం॥
8-35-30 కేన పాతేన॥
8-35-33 ఏకం ముఖ్యం॥
8-35-35 కథమేకేన పాతేన జయేమ శతపాతినం।
ఏకేనైవ స యాత్వేనం పాతేనాభివిష్యసి ఇతి ట.పాఠః॥
8-35-35 పంచత్రింశోఽధ్యాయః॥
 శ్లోకాలు.jpg "మహాభారతం 1,00,000 (ఒక లక్ష) శ్లోకాలు")
